“ĐÚNG GIỜ” KIỂU NHẬT
Người Nhật nổi tiếng đúng giờ và coi trọng thời gian, nhưng phải đến Nhật, người ta mới đủ cảm nhận điều này rõ nét.
Thời tiết cũng đúng giờ
Chúng tôi thường đùa nhau: “Ở Nhật, đến thời tiết cũng đúng giờ, bảo nắng là nắng, mưa là mưa”. Quả thật, ở Nhật, thời tiết cũng đúng giờ vì người Nhật coi trọng thời gian, nên họ làm “công tác” dự báo rất chính xác. Nếu kiểm tra các thông tin về thời tiết thấy đài báo là 4h sẽ mưa ở trung tâm thành phố Nagoya chẳng hạn, tất cả mọi người sẽ mang ô theo. Có lần tôi khá ngạc nhiên vì đài báo 4h mưa, đúng 4h02 phút, những giọt mưa đầu tiên bắt đầu rồi nặng hạt dần. Tôi cười. Lại nghĩ đến nghĩ đến những bản tin thời tiết ở Việt Nam mà vẫn hay nghe sau mỗi chương trình thời sự. Chị biên tập viên xinh đẹp hôm nào cũng có câu kiểu như là: “Hà Nội nhiều mây, có mưa rải rác ở vài nơi”. “Vài nơi” là nơi nào? “Bác” nào nghe thời tiết xong cũng nghĩ “chắc là trừ nơi mình ra”, thế là chẳng ai mang ô theo cả. Có hôm cả Hà Nội chạy mưa ướt sũng.
Bao xa tính bằng phút
Ở Nhật, khi hỏi nhau về khoảng cách, người ta ít đo đếm bằng bao nhiêu km mà đo bằng thời gian vì hệ thống tàu điện và giao thông công cộng rất phát triển, nên hầu như việc cách nhau bao nhiêu km không có nhiều ý nghĩa. Thay vì hỏi “từ đây đến đó bao nhiêu km?”, người ta sẽ hỏi là “từ đây tới đó bao nhiêu phút đi tàu?”. “9 phút”. Đấy, lại nữa. Ở Việt Nam, gần như không có những khoảng giờ lẻ như thế. Mà phải là một số chia hết cho 5 chẳng hạn. Ví dụ 10 phút, 30 phút. Vì ngay cả người trả lời khi ước chừng thời gian cũng đã “sân si” thêm chút chút cho “thoải mái”. Nhưng ở Nhật thì không, “9phút”, tức là 9 phút chứ không phải là 10 phút.
Muộn 1 phút cũng là là muộn
Có lần, tôi chạy cuống cuồng đến chỗ làm cho kịp giờ nhưng... vẫn không kịp. Kết quả là tôi muộn 1 phút. Chị quản lý đưa cho 1 tờ giấy để viết tường trình về việc đi muộn. Tôi mới qua Nhật nên thấy việc này thật cứng nhắc. Tôi nói với chị là tôi chỉ muộn có 1 phút và xin lỗi, và...xin không viết tường trình. Chị bày tỏ thái độ rất cứng rắn: “Muộn 1 phút cũng là muộn, em chỉ muộn 1 phút thôi là tàu sẽ đi mất”. Tôi ỉu xìu viết tờ tường trình mà chẳng biết ghi lý do là gì cho hợp lý với việc vừa đi muộn 1 phút, không lẽ viết là “Vì em cười thêm một cái nên bị muộn”. Nhưng phải thú thật, qua đó mà tôi rèn mình thói quen đúng giờ, vì...muộn một phút cũng là muộn, và nếu đi muộn sẽ không được tôn trọng nữa.
Vận hành cả nền công nghiệp bằng “đúng giờ”
Nhật Bản là nước đầu tiên sáng tạo, áp dụng và phát triển hệ thống sản xuất TPS (Toyota Production System) trong sản xuất công nghiệp để cải tiến và nâng cao năng suất, chất lượng mà cái nôi của nó là từ các nhà máy sản xuất oto của tập đoàn Toyota. Nhờ có hệ thống sản xuất TPS mà trong cuộc khủng hoảng của ngành công nghiệp ô tô tại Mỹ vào những năm 2008-2010, trong khi nhiều nhà máy sản xuất ô tô của các hãng như nội địa buộc phải đóng cửa thì các hãng xe hơi của Nhật lại đầu tư mở rộng sản xuất tại Mỹ để cắt giảm thuế và chiếm lĩnh thị trường này, do họ có khả năng kiểm soát tốt tốt tính ổn định vận hành nhà máy và cắt giảm lãng phí, nhằm dẫn đầu thị trường về giá. Điều đặc biệt là , TPS được xây dựng dựa trên văn hoá “đúng giờ” của người Nhật. Các công cụ như Just-in-time của TPS giúp giảm thiểu tối đa hàng tồn kho và chi phí kho nguyên vật liệu cho các nhà máy, tiết tiệm một khoản chi phí đáng kể mỗi năm. Ở Nhật, sẽ có những chuyên gia về TPS trong các phân xưởng, họ có thể làm việc nhiều giờ chỉ để đo lường thời gian thao tác công việc của công nhân nhà máy trong một công đoạn nhất định và tìm mọi cách để giảm thời gian này xuống dù chỉ 1s, sau đó xây dựng lên các Standard work. Hoạt động này được gọi là “Tiêu chuẩn hoá công việc”. Ngày nay ở Nhật, phương thức sản xuất TPS dường như được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, kể cả trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, và dịch vụ. Thật không quá nếu nói rằng, Nhật Bản “vận hành cả nền sản xuất công nghiệp bằng “đúng giờ”.
Có lẽ bởi những lý do trên mà người Nhật đeo đồng hồ không chỉ như một sản phẩm trang sức mà nhắm tới tính ứng dụng thật sự của nó. Nếu để tâm quan sát, hiếm thấy có người Nhật nào không đeo một chiếc đồng hồ, bất kể họ là nam hay nữ, già hay trẻ.
Quay trở lại câu chuyện Việt Nam, tôi đang tự hỏi chúng ta còn nhiều “thiếu sót” so với thế giới có khi nào bắt đầu từ câu chuyện, chúng ta chưa thực sự có một ý niệm rõ ràng về thời gian và giá trị của chiếc đồng hồ?
 — 
reading Gam 7 at
Starbucks Hirokoji
.


Nguyễn Hậu
nguyenhauhr

Bài viết rất bổ ích, cảm ơn b 😊

Kim Thoa Nguyễn
kimthoa.nguyen.906

Leo Tuta mua đồng hồ thôi 😂

Trần Hoàng Hà
tranhoangha1202

bài viết rất hay nhưng mình xin góp ý thiếu sót mới chuẩn chứ k phải thiếu xót

Phạm Duy Thanh
KaoKat221

Mình đang làm cho 1 cty Nhật. Ở đây bắt đầu làm lúc 8h, bạn ko bị viết tường trình nhưng bị coi là đi muộn nếu có mặt lúc .... 8h.

Hoàng Anh
ha1015

Ở Việt Nam em thấy xem dự báo thời tiết trên accuweather. com cũng đúng mà 😂 xem được giờ nào mưa luôn

Thiện Trần
tranthien2017

Vâng, nhưng có thật đúng giờ giúp họ đạt được điều họ muốn. Người Mỹ cũng đâu có cần đúng giờ từng phút mà vẫn vượt trội. Tôi thấy học họ tính kỹ luật, nhưng nên áp dụng kỹ luật trong việc hoàn tất công việc chứ không phải áp dụng cho việc ngồi để ý từng giây phút.

Vũ Trường Trinh
truongtrinhvu1991

Mình luôn đến chỗ làm trước 15 phút. Mình thấy đến đúng giờ có vẻ hơi muộn.

Phạm Vân Anh
vananh.pham.752861

Đây chỉ là vài ý mình ghi lại vội vàng khi có chủ đề viết về thời gian thôi, không có gì sâu sắc quá. Mong mọi người thông cảm